Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα τέχνη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα τέχνη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 29 Νοεμβρίου 2014

Ursula le Guin: «Η πραγματική μας επιβράβευση δεν έχει το όνομα κέρδος, ονομάζεται ελευθερία»

Η Ούρσουλα Λε Γκέν είναι μια πολυδιαβασμένη συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας και φαντασίας, ακτιβίστρια στη δεκαετία του ’70 στο φεμινιστικό και αντιπυρηνικό κίνημα της Αμερικής και αναρχική. Στο βιβλίο της «Η λέξη για τον κόσμο είναι δάσος» βασίστηκε το σενάριο της ταινίας «Avatar» ενώ τα βιβλία της έχουν μεταφραστεί σε δεκάδες γλώσσες με πιο γνωστά -και μεταφρασμένα στην ελληνική γλώσσα- το «“Έπος της Γαιοθάλασσας» και τον «Αναρχικό των δύο κόσμων».

Στις 19 Νοέμρη η Ursula K. Le Guin παρέλαβε το Medal for Distinguished Contribution to American Letters του National Book Foundation στα 65α National Book Awards και είπε αυτό που λίγοι τολμούν χωρίς να λογαριάζει ούτε τα συμφέροντα των εκδοτών της ούτε τη γνώμη των συναδέλφων της:

«Ευχαριστώ εσένα Neil, καθώς και τους ανθρώπους που μου δίνουν αυτό το υπέροχο βραβείο.
Ευχαριστώ την οικογένειά μου, τους αντζέντηδές μου, τους εκδότες μου, η παρουσία μου εδώ σήμερα οφείλεται επίσης και σε αυτούς, και το βραβείο αυτό τους ανήκει εξίσου. Χαίρομαι επίσης που το λαμβάνω εκ μέρους όλων των συγγραφέων -και το μοιράζομαι μαζί τους- που είχαν αποκλειστεί από τη λογοτεχνία για πολύ καιρό, συγγραφείς σαν και μένα της επιστημονικής φαντασίας και του φανταστικού, συγγραφείς της φαντασίας οι οποίοι βλέπουν τα τελευταία 50 χρόνια τα βραβεία να απονέμονται στους λεγόμενους ρεαλιστές.

Νομίζω πως έρχονται σκληροί καιροί όπου θα θέλουμε να ακούσουμε τις φωνές συγγραφέων που θα μπορούν να δουν εναλλακτικές σε αυτό που ζούμε τώρα, που θα μπορούν να διακρίνουν μέσα από την χτυπημένη από τον φόβο και τις εμμονικές τεχνολογίες κοινωνία μας σε έναν άλλο τρόπο να υπάρχεις, ακόμα και να φανταστούν πραγματικά πεδία ελπίδας.Θα χρειαστούμε συγγραφείς που θα μπορούν να θυμηθούν την ελευθερία. Ποιητές, οραματιστές, τους ρεαλιστές μιας άλλης πραγματικότητας.

Αυτή τη στιγμή νομίζω πως χρειαζόμαστε συγγραφείς που ξέρουν τη διαφορά ανάμεσα στην παραγωγή ενός εμπορεύματος για την αγορά και την άσκηση τέχνης. H ανάπτυξη του γραπτού υλικού με τέτοιο τρόπο ώστε να προσαρμόζεται στις στρατηγικές πωλήσεων προκειμένου να μεγιστοποιείται το κέρδος των εταιρειών και η διαφημιστική πρόσοδος δεν αποτελεί ακριβώς υπεύθυνη στάση έκδοσης και συγγραφής.

Βλέπω παρόλα αυτά τα τμήματα πωλήσεων να ελέγχουν τις εκδόσεις, βλέπω ακόμα και τους δικούς μου εκδότες να βρίσκονται σε έναν ανόητο πανικό άγνοιας και απληστίας, και να χρεώνουν τις δημόσιες βιβλιοθήκες για ένα ηλεκτρονικό βιβλίο έξι ή ακόμα και επτά φορές παραπάνω απ’ότι τους πελάτες τους. Είδαμε μέχρι και έναν κερδοσκόπο να προσπαθεί να τιμωρήσει εκδότη για απείθεια και συγγραφείς να απειλούνται από εκδοτικές φετβά, και βλέπω πολλούς από εμάς τους παραγωγούς, που γράφουμε και εκδίδουμε, να τα αποδέχονται όλα αυτα. Αφήνουμε τους εμπορικούς κερδοσκόπους να μας πουλάνε όπως τα αποσμητικά και να μας λένε τι να γράψουμε και τι να εκδώσουμε.

Τα βιβλία, ξέρετε, δεν είναι απλά εμπορεύματα. Το κίνητρο του κέρδους είναι συχνά σε αντιπαράθεση με τους στόχους της τέχνης. Ζούμε στον καπιταλισμό. Η εξουσία του μοιάζει αναπόφευκτη. Έτσι έμοιαζαν και οι ελέω θεού βασιλείς. Οι άνθρωποι μπορούν να αντισταθούν και να αλλάξουν κάθε ανθρώπινη εξουσία. Η αντίσταση και η αλλαγή συχνά ξεκινούν από την τέχνη και πολύ συχνά απ” τη δική μας τέχνη, τη τέχνη των λέξεων.

Είχα μια μακρά και καλή πορεία, με καλή συντροφιά. Σήμερα βρίσκομαι στο τέλος της και δεν θέλω να δω την αμερικάνικη λογοτεχνία να ξεπουλιέται. Εμείς που ζούμε από τη συγγραφή και την έκδοση βιβλίων θέλουμε και θα πρέπει να απαιτήσουμε το μερίδιό που δικαιωματικά μας αναλογεί στα κέρδη. Αλλά η πραγματική μας επιβράβευση δεν έχει το όνομα κέρδος, ονομάζεται ελευθερία.

Σας ευχαριστώ.»

* H μετάφραση (jaquou utopie, chief rebel angel) είναι από τη σελίδα των Ελευθεριακών Εκδόσεων «Στάσει Εκπίπτοντες» στο facebook.

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2014

Τα τραγούδια των ανθρώπων

Τα τραγούδια των ανθρώπων
είναι πιο όμορφα από τους ίδιους
πιο βαριά από ελπίδα
πιο λυπημένα
πιο διαρκή.

Πιότερο απ' τους ανθρώπους
τα τραγούδια τους αγάπησα.
Χωρίς ανθρώπους μπόρεσα να ζήσω,
όμως ποτέ χωρίς τραγούδια
μου 'τυχε ν' απιστήσω κάποτε
στην πολυαγαπημένη μου,
όμως ποτέ μου στο τραγούδι
που τραγούδησα για αυτήν
ούτε ποτέ και τα τραγούδια
μ' απατήσανε.

Όποια κι αν είναι η γλώσσα τους
πάντοτε τα τραγούδια τα κατάλαβα.

Σ'αυτόν τον κόσμο τίποτα
απ' όσα μπόρεσα να πιω
και να γευτώ
απ' όσες χώρες γνώρισα
απ' όσα μπόρεσα να αγγίξω
και να νιώσω
τίποτα, τίποτα
δε μ' έκανε έτσι ευτυχισμένον
όσο τα τραγούδια...

Ναζίμ Χικμέτ
απόδοση Γιάννης Ρίτσος


Ο Ναζίμ Χικμέτ (20/11/1901 - 3/6/1963) ήταν Τούρκος ποιητής και δραματουργός, τα έργα του οποίου μεταφράστηκαν σε πολλές γλώσσες. Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και υπήρξε μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Τουρκίας. Πέθανε στη Μόσχα από καρδιακή προσβολή.
Αν και τα πρώτα του ποιήματα γράφτηκαν με συλλαβικό μέτρο, ο Χικμέτ σταδιακά απομακρύνθηκε από τα στενά πλαίσια του μέτρου και της ομοιοκαταληξίας και άρχισε να αναζητεί νέα μορφή για τα ποιήματά του. Κατά τη διάρκεια των πρώτων χρόνων διαμονής του στη Σοβιετική Ένωση (1922-1925), η αναζήτηση αυτή έφτασε στο αποκορύφωμά της. Προτίμησε τον ελεύθερο στίχο, ο οποίος ταίριαζε και με την πλούσια φωνολογία της τουρκικής γλώσσας. Επηρεάστηκε κυρίως από το Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι. Πολλά από τα ποιήματά του μελοποιήθηκαν από το γνωστό Τούρκο συνθέτη Ζουλφού Λιβανελί, ενώ αρκετά μελοποιήθηκαν και από το συνθέτη Μάνο Λοΐζο και τον Θάνο Μικρούτσικο. Με υπουργικό διάταγμα ο ποιητής ανέκτησε, μετά θάνατον, την τουρκική υπηκοότητα που του αφαιρέθηκε το 1951 εξαιτίας των πολιτικών του πεποιθήσεων.