Θα περάσουν αποπάνω μας όλοι οι τροχοί
στο τέλος
τα ίδια τα όνειρά μας θα μας σώσουν.
Αγάπη μείνε στην καρδιά -
αυτός ας είναι ο κανών του τραγουδιού σου.
Με την αγάπη
θα σηκώσουμε την απελπισία μας
απ' τ' αμπάρι του κορμιού.
Δεν είναι φορτίο για τη χώρα των αγγέλων
η απελπισία.
Και προπαντός
ας μην αφήσουμε την αγάπη
να συνωστίζεται με τόσα αισθήματα...
Η άνευ όρων αγάπη μπορεί να είναι δύσκολη, όμως το να θέσουμε κατάλληλα όρια είναι ακόμα δυσκολότερο
Τελευταία κάθε σχέση στη ζωή μου ήταν ένα πείραμα σε σχέση με την ιδέα της άνευ όρων αγάπης και ελευθερίας. Όμως αυτή τη βδομάδα τελικά ένωσα ένα βασικό κομμάτι του παζλ. Είναι απόλυτα δυνατό να προσφέρει κανείς άνευ όρων αγάπη συν ελευθερία, όμως η πρόσβαση σίγουρα εξαρτάται από όρους.
Η Brene Brown λέει ότι οι πιο συμπονετικοί άνθρωποι στον κόσμο είναι αυτοί με τα πιο αυστηρά όρια. Τώρα το καταλαβαίνω! Για τόσο καιρό, έκανα το λάθος να σκέφτομαι πως άνευ όρων αγάπη κι ελευθερία σημαίνει να μην περιμένεις τίποτα ως ανταπόδοση. Ορθάνοιχτη καρδιά. Μηδέν όρια. Να συγχωρείς ξανά και ξανά ανθρώπους που σε πλήγωσαν ή σε πρόδωσαν. Να δίνεις άδεια στους άλλους να ραγίσουν την καρδιά σου. Κι αυτό είναι ένα κομμάτι. Δεν μπορείς να ζεις προστατεύοντας συνέχεια την καρδιά σου. Όταν έχεις τις πόρτες κλειστές είναι πιο απίθανο να πληγωθείς, αλλά επίσης σου είναι αδύνατο να δώσεις και να δεχτείς αγάπη.
Ξόδεψα χρόνια μαθαίνοντας ν'αγαπώ άνευ όρων. Μπορεί να είναι το δυσκολότερο που θα κάνει ποτέ κάποιος. Αλλά ίσως είναι δυσκολότερο να το κάνουμε θέτοντας σωστά όρια.
Τι είναι αγάπη άνευ όρων;
Συνειδητοποιώ πλέον ότι αγάπη άνευ όρων σημαίνει πως βρίσκεσαι σε μια κατάσταση όπου αποδέχεσαι, εκτιμάς και είσαι ευγνώμων για το άτομο που αγαπάς. Δεν περιμένεις κάτι κι είσαι πρόθυμος-η να ακολουθήσεις την καρδιά σου. Επίσης σημαίνει μηδενική ανοχή στη θυματοποίηση του εαυτού σου αν δεν σ'αρέσει η συμπεριφορά κάποιου. Είσαι σεναριογράφος και σκηνοθέτης της ταινίας σου. Έχεις την ευθύνη του εαυτού σου, αντί να κατηγορείς, να ντροπιάζεις και να κατακρίνεις κάποιον άλλο.
Άνευ όρων αγάπη σημαίνει πως αντιστέκεσαι στο να γραπώνεσαι, να προσκολλάσαι ή να προβάλλεις τον εαυτό σου πάνω στον άλλο. Δεν απαιτείς να υπακούσουν σε κανόνες για να κερδίσουν την αγάπη σου. Η αγάπη είναι δώρο, σαν ευλογία. Τη δίνεις ελεύθερα - έτσι απλά.
Πρόσβαση υπό όρους
Αλλά η πρόσβαση στον εσωτερικό σου κύκλο είναι απόλυτα ορισμένη. Αν κάποιος δεν μπορεί να σε αντιμετωπίσει με την αγάπη, τη στοργή και το σεβασμό που αξίζεις τους τοποθετείς στον εξωτερικό σου κύκλο -ή τους αφαιρείς κι εντελώς- με ορθάνοιχτη καρδιά και χωρίς να κατακρίνεις.
Αν η πρόσβαση στην καρδιά σου, το μέιλ σου, το τηλέφωνό σου και τη φυσική σου ύπαρξη βρίσκεται σε μια κλίμακα 1-10, με το 10 να είναι πλήρης πρόσβαση, αυτοί που είναι 10 πρέπει να έχουν κερδίσει την εμπιστοσύνη σου. Αν το "βάζο με τους βόλους" είναι μισογεμάτο εξαιτίας προδοσίας της εμπιστοσύνης σου, η πρόσβαση πρέπει να μειωθεί, όχι απαραίτητα στο 1 αλλά ίσως στο 5 ή 6. Ίσως δεν σου τηλεφωνούν κάθε μέρα, ή δεν κοιμούνται στο κρεβάτι σου, ή δεν είναι μαζί σου τα Χριστούγεννα.
Έτσι, αν κάποιος δε σε αντιμετωπίζει με σεβασμό, απλά περιορίζεις την πρόσβαση χωρίς να το κάνεις θέμα. Κανένας λόγος να γίνεις το θύμα που εξεγέρθηκε. Ούτε αυτό είναι σωστό. Η καρδιά σου μένει ανοιχτή. Τα όρια στενεύουν όμως. Άνευ όρων αγάπη, απόλυτη ελευθερία, περιορισμένη πρόσβαση.
Κι έπειτα δεν είναι δουλειά κάποιου άλλου να σου φερθεί καλά. Είναι δική σου, θέτοντας σωστά όρια που περιορίζουν την πρόσβαση ανάλογα με το αν αξίζει κάποιος να έχει πλήρη πρόσβαση στην καρδιά σου.
Της αγάπης αίματα με πορφύρωσαν και χαρές ανείδωτες με σκιάσανε οξειδώθηκα μες στη νοτιά των ανθρώπων μακρινή μητέρα, ρόδο μου αμάραντο
Στ' ανοιχτά του πέλαγου με καρτέρεσαν με μπομπάρδες τρικάταρτες και μου ρίξανε αμαρτία μου να 'χα κι εγώ μιαν αγάπη μακρινή μητέρα, ρόδο μου αμάραντο
Τον Ιούλιο κάποτε μισανοίξανε τα μεγάλα μάτια της μες στα σπλάχνα μου την παρθένα ζωή μια στιγμή να φωτίσουν μακρινή μητέρα, ρόδο μου αμάραντο
Οδυσσέας Ελύτης, Άξιον Εστί
Ο Οδυσσέας Ελύτης (2 Νοεμβρίου 1911 - 18 Μαρτίου 1996), φιλολογικό ψευδώνυμο του Οδυσσέα Αλεπουδέλλη , ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, μέλος της λογοτεχνικής γενιάς του '30. Διακρίθηκε το 1960 με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης και το 1979 με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Διαμόρφωσε ένα προσωπικό ποιητικό ιδίωμα και θεωρείται ένας από τους ανανεωτές της ελληνικής ποίησης. Πολλά ποιήματά του μελοποιήθηκαν, ενώ συλλογές του έχουν μεταφραστεί μέχρι σήμερα σε πολλές ξένες γλώσσες. Το έργο του περιλαμβάνει ακόμα μεταφράσεις ποιητικών και θεατρικών έργων. Υπήρξε μέλος της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών εργων Τέχνης και της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Κριτικής, Αντιπρόσωπος στις Rencontres Internationales της Γενεύης και Incontro Romano della Cultura της Ρώμης.
Ο Οδυσσέας Ελύτης αποτέλεσε έναν από τους τελευταίους εκπροσώπους της λογοτεχνικής γενιάς του '30, ένα από τα χαρακτηριστικά της οποίας υπήρξε το ιδεολογικό δίλημμα ανάμεσα στην ελληνική παράδοση και τον ευρωπαϊκό μοντερνισμό. Ο ίδιος ο Ελύτης χαρακτήριζε τη δική του θέση στη γενιά αυτή ως παράξενη σημειώνοντας χαρακτηριστικά: "από το ένα μέρος ήμουνα ο στερνός μιας γενιάς, που έσκυβε στις πηγές μιας ελληνικότητας, κι απ' την άλλη ήμουν ο πρώτος μιας άλλης που δέχονταν τις επαναστατικές θεωρίες ενός μοντέρνου κινήματος". Το έργο του έχει επανειλημμένα συνδεθεί με το κίνημα του υπερρεαλισμού, αν και ο Ελύτης διαφοροποιήθηκε νωρίς από τον "ορθόδοξο" υπερρεαλισμό που ακολούθησαν σύγχρονοί του ποιητές, όπως ο Ανδρέας Εμπειρίκος, ο Νίκος Εγγονόπουλος ή ο Νικόλαος Κάλας. Επηρεάστηκε από τον υπερρεαλισμό και δανείστηκε στοιχεία του, τα οποία ωστόσο αναμόρφωσε σύμφωνα με το προσωπικό του ποιητικό όραμα, άρρηκτα συνδεδεμένο με το λυρικό στοιχείο και την ελληνική λαϊκή παράδοση. Οι επιρροές από τον υπερρεαλισμό διακρίνονται ευκολότερα στις δύο πρώτες ποιητικές συλλογές του Προσανατολισμοί (1940) και Ήλιος ο πρώτος (1943).
Μία από τις κορυφαίες δημιουργίες του υπήρξε Το Άξιον Εστί (1959), έργο με το οποίο ο Ελύτης διεκδίκησε θέση στην εθνική λογοτεχνία, προσφέροντας ταυτόχρονα μία «συλλογική μυθολογία» και ένα «εθνικό έργο» . Η λογοτεχνική κριτική υπογράμμισε την αισθητική αξία του, καθώς και την τεχνική του αρτιότητα. Η γλώσσα του επαινέθηκε για την κλασσική ακρίβεια της φράσης ενώ η αυστηρή δόμησή του χαρακτηρίστηκε ως άθλος που «δεν αφήνει να διαφανεί πουθενά ο παραμικρός βιασμός της αυθόρμητης έκφρασης». Τον «εθνικό» χαρακτήρα του Άξιον Εστί υπογράμμισαν μεταξύ άλλων ο Δ.Ν. Μαρωνίτης και ο Γ.Π. Σαββίδης, ο οποίος σε μία από τις πρώτες κριτικές του ποιήματος διαπίστωσε πως ο Ελύτης δικαιούνταν το επίθετο «εθνικός», συγκρίνοντας το έργο του με αυτό του Σολωμού, του Παλαμά και του Σικελιανού. Η μεταγενέστερη πορεία του Ελύτη υπήρξε πιο εσωστρεφής, επιστρέφοντας στον αισθησιασμό της πρώιμης περιόδου του και σε αυτό που ο ίδιος ο Ελύτης αποκαλούσε ως έκφραση μιας «μεταφυσικής του φωτός»: «Έτσι το φως, που είναι η αρχή και το τέλος κάθε αποκαλυπτικού φαινομένου, δηλώνεται με την επίτευξη μιας ολοένα πιο μεγάλης ορατότητας, μιας τελικής διαφάνειας μέσα στο ποίημα που επιτρέπει να βλέπεις ταυτοχρόνως μέσα απ' την ύλη και μέσα από την ψυχή». Ιδιόμορφο, αλλά και ένα από τα σημαντικότερα έργα του Ελύτη, μπορεί να χαρακτηριστεί το σκηνικό ποίημα Μαρία Νεφέλη (1978), στο οποίο χρησιμοποιεί - για πρώτη φορά στην ποίησή του - την τεχνική του κολάζ. Πέρα από το ποιητικό του έργο, ο Ελύτης άφησε σημαντικά δοκίμια, συγκεντρωμένα στους τόμους Ανοιχτά Χαρτιά (1974) και Εν Λευκώ (1992), καθώς και αξιόλογες μεταφράσεις ευρωπαίων ποιητών και θεατρικών συγγραφέων.
